Suizan nedir?

Bir konuda kötü niyet olduğunu düşünmek, hoş olmayan duygular beslemektir.

Yani bir kişi hakkında bilmeden, (tanımadan, sormadan) peşin hüküm (yargı) sahibi olmak demektir. İslam'da Müslümanın Müslümana su-i zan etmesi yasaklanmıştır. Kuran-ı Kerimde ise bu konu şöyle geçer; “Ey mü’minler! Zannın bir çoğundan sakının Çünkü zannın bazısı günahtır” (Hucurat, 49/12).

Bu nedenle zan işin aslını bilmeden yorum yapmaktır ve bu yine Kuranda şöyle yorumlanır; “Ahirete iman etmeyenler meleklere dişi isimler veriyorlar Onların bu hususta bir bilgileri yoktur, sadece zanna uyuyorlar, zan ise hakikat namına hiçbir şey ifade etmez”. (Necm,53/27-28)

Bir de iyi zan (hüsnü zan) vardır ve bu zan yukarıdakilerin kapsamına girmez. Örneğin; müslüman olarak vefat ettiği sanılan kimsenin cenaze namazının kılınması ve müslüman mezarlığına gömülmesi; kıbleyi bulamayan kişinin çabaları sonucu bir yer tahmin etmesi ve oraya doğru namaz kılması, besmele çekildiğini bilmediği halde kesilen hayvanın etini “Müslüman, Allah’ın adını anmadan kesmaz” diye düşünmesiyle yemesi, tüm olumsuzlukları iyiye çeviren zandır.

Peygamberimiz (sav) “Hüsnü zan güzel ibadetlerden biridir” “Başkası hakkında bana kötü bilgi getirmeyin; ben yanınıza hakkınızda iyi düşünerek selim bir kalple gelmek isterim” demiş ve hüsn-ü zanna teşvik etmiştir. Hüsnü zan duyulmasını en çok hak eden Yüce Allah’tır. Hadis-i Kudsi’de şöyle geçer: “Ben kulumun zannı üzereyim Bana karşı hayırlı zan’da bulunsun” demiştir.

Ancak fert ve toplumların zararına olmayan, hayra ve iyiliğe yönelik iyi zan (hüsnü zan) bu hükümlere dahil değildir Mesela müslüman olduğu zannıyla ölen bir insanın cenaze namazının kılınması, onun müslüman mezarlığına defnedilmesi; kıbleyi bilmeyen kimsenin araştırma sonucu tahmin ettiği cihete yönelerek namaz kılması, besmele çekilerek kesildiğini görmediği bir hayvanın etini “Müslüman, Allah'ın adını anarak kesmiştir” diyerek yemesi, bir insanda görülen olumsuz bir davranışı iyiye yorması bu tür zandır.

Peygamberimiz (asv) “Hüsnü zan güzel ibadetlerden biridir”, “Başkası hakkında bana kötü bilgi getirmeyin; ben yanınıza hakkınızda iyi düşünerek selim bir kalple gelmek isterim” buyurarak, hüsn-ü zannın esas olduğunu belirtmiştir.

Hakkında hüsnü zan beslenmeye en layık şüphesiz Yüce Yaratıcıdır Hadis-i Kudsi'de buyurur: “Ben kulumun zannı üzereyim Bana karşı hayırlı zan'da bulunsun” Sonra sırasıyla peygamberler ve veli kullar hakkında iyi düşünmek kişi için menfaatlidir.

Son eklenenler

Yorumlar

Bu sayfa ait yorum bulunamadı. İlk yorum yapan siz olun.

Yorum ekle

Vazgeç